Đề phòng “sập bẫy” nhà đất giá rẻ

Những mẩu quảng cáo, rao bán nhà đất giá rẻ thực sự thu hút được sự quan tâm lớn của người tìm mua nhà tại TP.Hồ Chí Minh thời gian qua. Tuy nhiên, khi đến xem tận nơi mới thấy nhiều bất ổn về pháp lý lẫn chất lượng xây dựng.

Nhà giá rẻ được rao bán khắp các ngả đường tại TP.HCM - Ảnh: Đình Sơn

Lần theo thông tin trên một mẩu quảng cáo, phóng viên Báo Thanh Niên tìm đến khu nhà được xây dựng trong con hẻm trên đường Lê Văn Lương (xã Nhơn Đức, huyện Nhà Bè, tp HCM). Hàng chục căn nhà được xây giống nhau như đúc với chiều ngang 3 m x 13 m hoặc 3,2 m x 12,5 m.

Tất cả được xây theo mẫu 1 trệt, 1 lầu (2 tầng) với 2 phòng ngủ, 1 phòng khách và nhà bếp trên diện tích đất chỉ khoảng 30 m2 mỗi căn được cò đất “hét” giá 780 tr. Nơi đây giống như một cánh đồng với diện tích đất nông nghiệp lớn đang được san lấp để xây nhà. Theo một “cò” đất ở đây thì khách hàng muốn mua đất nền hay nhà xây dựng sẵn bao nhiêu cũng có.

Tưởng rẻ hóa đắt

Khi được hỏi rằng vì sao nhà diện tích nhỏ như vậy mà vẫn được tách thửa, xây nhà thì một “cò” khẳng định dù nhà nước cấm tách thửa đất nông nghiệp và quy định hạn mức tối thiểu tách thửa ở Nhà Bè là 80 m2 nhưng chủ đầu tư “có cách”. Minh chứng là rất nhiều căn nhà “hộp diêm” đã được xây dựng và rao bán. “Cò” này còn hứa hẹn, nếu mua thì sẽ được tách thửa và cấp “sổ hồng” ngay sau khi trả xong tiền.

Tại các khu vực ngoại thành TP.HCM như Bình Chánh, Hóc Môn, Quận 12... giá nhà phố rao bán còn rẻ hơn.

Một căn nhà khoảng 30 m2, xây 2 tầng giá chỉ từ 570 - 600 triệu đồng. Để xây dựng được những căn nhà kiểu này, giới đầu tư đã mua gom đất nông nghiệp, sau đó tách ra từng thửa khoảng 500 m2 & chuyển đổi thành đất thổ cư, xin phép xây dựng cho toàn bộ khu đất với những căn nhà giống nhau như “khuôn đúc”. Xây xong, chủ đất sẽ tiếp tục tách ra từng thửa nhỏ theo hạn mức tách thửa của mỗi quận, huyện.

"Những căn nhà như thế này thường có sổ hồng chung từ 2 - 3 căn tùy diện tích nhà. Khi mua bán chỉ cần các chủ hộ còn lại cùng ký xác nhận thì giao dịch được xem như hợp lệ", một người trong khu vực cho hay.

Giám đốc một công ty đầu tư bất động sản chuyên “sản xuất” loại nhà này cho biết đây là phân khúc bán rất chạy vì phù hợp với túi tiền của đa số người dân thu nhập trung bình, người lao động, các cặp vợ chồng trẻ chưa có điều kiện kinh tế.

Một chủ thầu xây nhà giá rẻ “tiết lộ” loại nhà này giá thành khi xây dựng chỉ 2 - 3 triệu đồng/m2 hoàn thiện, bởi được xây hàng loạt & các loại vật tư cũng là loại rẻ nhất. Mặt khác, chủ đầu tư xây dựng với tiêu chí “tiết kiệm”, không làm móng, cột xây bằng gạch, chỉ đổ hệ thống đà giằng ở móng và chỗ đổ gác; đổ gác giả (gác xà gồ, trải một lớp tôn cũ rồi đổ xi măng)…

Với cách làm như vậy, một căn nhà diện tích đất 30 m2, tổng sàn xây dựng khoảng 60 m2 giá hoàn thiện chỉ từ 120 - 180 triệu đồng.

Trong khi đó, giá nhà rao bán bình quân khoảng 700 triệu đồng, tính ra là quá đắt đỏ vì đa số nhà loại này ở ngoại thành cách trung tâm TP từ 15 - 20 km.

“Với số tiền trên người dân có thể mua một miếng đất thổ cư rồi tự xây dựng theo ý mình hay mua căn hộ chung cư ở sẽ an toàn hơn" – một nhà đầu tư bất động sản nhận định.

Những nguy cơ về pháp lý

Tại phường Phước Long B, Quận 9, một khu đất rộng khoảng 500 m2 được chia nhỏ hơn 10 lô để bán. Khi quảng cáo, chủ đất hứa sẽ “bao” xây dựng, làm giấy tờ hợp lệ cho từng căn. Nhiều người bỏ ra khoảng 700 triệu để mua căn nhà rộng 50 m2 đất gồm 1 trệt, 1 lầu.

Mới đây, khi chính quyền địa phương phát hiện những căn nhà này được xây dựng trên phần đất quy hoạch công viên cây xanh & nằm trên hành lang bảo vệ sông rạch, nên đã tiến hành cưỡng chế đập bỏ, chỉ còn lại một căn.

Hay như trường hợp chị Liên mua nhà diện tích đất 28 m2 tại quận Bình Tân, đang đau đầu vì căn nhà của chị và nhà kế bên chỉ chung một bức tường 10 cm. Sự việc chỉ được phát hiện khi chị sửa nhà & hai nhà sau đó phát sinh tranh chấp bức tường. Không những thế, sau một thời gian ngắn sử dụng nền nhà bị lún sụt do ở dưới nền trước là một ao nước nhưng không được gia cố móng. Góc các tường rạn nứt vì cột nhà chỉ là gạch xây thay vì đổ bê tông cốt thép.

Tại khu nhà trên hẻm 1491 Lê Văn Lương, hàng trăm người mua cũng đang bức xúc vì chủ đầu tư hứa mấy tháng sau sẽ ra “sổ hồng” cho từng căn nhưng đến nay hơn 1 năm vẫn chưa thấy đâu. Ngoài những lời hứa suông, chị Hằng - một người dân tại đây còn cho biết: “Do muốn có một nơi để an cư nhưng kinh tế eo hẹp nên tôi mua căn nhà rộng 3 m x 13 m với giá 750 triệu đồng. Nào ngờ, khi dọn về ở mới thấy hối hận bởi chỉ có mỗi hợp đồng mua bán nhà đất bằng giấy tay mà chất lượng nhà thì quá tệ”.

Người mua nắm đằng lưỡi

Theo luật sư Nguyễn Văn Trường (Đoàn luật sư TP.HCM), hiện nay khi mua bán nhà đất hai bên phải ra công chứng làm thủ tục. Nhà đất phải được tách thửa, ra sổ hồng theo đúng quy định của luật.

Tuy nhiên, loại nhà đất “giá rẻ” như trên thường chỉ được mua bán qua giấy tờ viết tay, không đủ pháp lý để ra công chứng. Một số trường hợp không phải mua chính chủ mà qua “cò”, với thủ tục nửa vời, mập mờ. Đến “một ngày đẹp trời” nào đó chủ đất đòi lại đất hoặc phát sinh tranh chấp thì người mua xem như cầm dao đằng lưỡi.

“Sở hữu chung về mặt dân sự vẫn được cho phép, nhưng đó là sở hữu hợp nhất tức là một lô đất hay căn nhà đã có giấy chủ quyền bán cho cùng nhiều người đứng tên chung. Nhưng ở đây nhiều người sở hữu những căn nhà / miếng đất khác nhau trên một mảnh đất và chủ đất vẫn giữ giấy tờ gốc nên người mua thực chất không có đủ quyền sở hữu hợp pháp” - LS Trường khuyến cáo.

(theo Báo Thanh Niên)

Lưu ý gì khi mua nhà đất Hải Dương giá rẻ ?

Hiện nay việc tìm mua nhà đất Hải Dương giá rẻ là tiêu chí được rất nhiều người quan tâm vì phù hợp với ngân sách của đa số các hộ gia đình trẻ hoặc các hộ gia đình có thu nhập trung bình đang sinh sống và làm việc tại khu vực thành phố Hải Dương và các huyện lân cận.

Một mảnh đất, căn nhà giá tốt sẽ giúp tiết kiệm được một khoản ngân sách để dành cho xây dựng, tu sửa và mua sắm các đồ dùng thiết yếu cho gia đình.

Ngoài ra mua bất động sản giá rẻ tại các khu vực có tiềm năng phát triển cũng là cách đầu tư của nhiều người vào thị trường nhà đất tại Hải Dương khi có vốn nhàn rỗi.

Tiêu chí chọn mua nhà đất giá rẻ

Thông thường, để tìm mua được mảnh đất hay căn nhà có giá rẻ thì yếu tố đầu tiên cần quan tâm đó là giá bán. Với mặt bằng giá nhà đất hiện nay, những bất động sản có giá dưới 1 tỷ (đối với nhà đã xây) hoặc dưới 5tr/m2 (đối với đất) được coi là rẻ vì phù hợp với khả năng tài chính của nhiều hộ gia đình.

Yếu tố tiếp theo là vị trí của bất động sản, những bất động sản nằm sâu trong ngõ thường có giá bán thấp hơn so với đất mặt đường hay khu đô thị vì không thuận tiện đi lại, kinh doanh.

Khoảng cách tới khu vực trung tâm, chiều rộng ngõ vào, những yếu tố phong thủy tâm linh… cũng ảnh hưởng nhiều tới giá bán.

Một số lưu ý khi tìm mua nhà đất Hải Dương giá rẻ:

Để tìm được một căn nhà, mảnh đất giá rẻ tại Hải Dương không phải là điều khó khăn vì hàng ngày có rất nhiều tin rao bán giới thiệu trên internet với mức giá hấp dẫn.

Nhưng thường thì "rẻ" thường không đi đôi với "đẹp". Mỗi căn nhà, lô đất bán rẻ thường có một vài điểm nào đó không được như ý, như diện tích quá nhỏ, hình dáng đặc biệt, ngõ hẹp, vấn đề pháp lý, phong thủy… hay đơn giản là nằm xa khu vực xa trung tâm, hạ tầng chưa hoàn thiện.

Nếu bạn có thể chấp nhận hoặc khắc phục được những khuyết điểm đó thì lựa chọn mua là điều hợp lý để tiết kiệm chi phí.

Ngoài ra cũng có thể tìm được những bđs ưng ý với giá tốt, đó là khi người chủ đang cần bán gấp vì vân đề tài chính, công việc gia đình… (nếu là những lý do chính đáng) thì thường chủ nhà sẽ bán rẻ hơn mặt bằng thị trường một chút tuy nhiên không quá rẻ.

Xem xét và tìm hiểu kỹ lưỡng về mảnh đất, căn nhà cùng lý do người chủ muốn bán với giá rẻ sẽ giúp bạn lựa chọn được bất động sản đúng với nhu cầu giữa rất nhiều tin bán nhà, bán đất tại Hải Dương hiện nay.

Tham khảo tin rao bán nhà đất tại Hải Dương:

» Giá dưới 1 tỷ 

» Trong ngõ

Tư vấn – mua đất nền dự án cần lưu ý gì ?

Câu hỏi:

Tôi tìm mua một lô đất qua sàn giao dịch bất động sản và được họ tư vấn mua một lô đất dự án với phương thức mua là bên bán và bên mua làm công chứng sau đó đến chủ đầu tư để xác nhận.

Tôi tìm hiểu được biết dự án này chia ra từng lô, có sổ đỏ do chủ đầu tư đứng tên, sau khi xây xong nhà & hoàn công thì CĐT sẽ làm các thủ tục chuyển sang sổ hồng đứng tên cá nhân.

Trong hợp đồng, CĐT yêu cầu người mua xây nhà sau 6 tháng ký hợp đồng nhưng thực tế hiện tại các lô đất dự án này chỉ có một số căn vừa được xây xong và đang làm thủ tục chuyển sổ cá nhân.

Luật sư cho tôi hỏi: khi tôi mua đất nền dự án này thì có gặp phải rủi ro gì không?

Mong nhận được sự tư vấn của luật sư. Tôi xin cảm ơn.

Luật sư trả lời:

Trước hết xin cảm ơn sự quan tâm của bạn tới trang tư vấn của chúng tôi, trường hợp mua đất nền dự án của bạn là giao dịch khá phổ biến hiện nay, nếu xét về khía cạnh pháp lý thì có thể có một số rủi ro như sau:

+ Nếu đất phân lô bán nền chưa được duyệt quy hoạch thì khả năng bị giải tỏa vẫn có thể xảy ra. Tính chất pháp lý không cao: không có đường lệ cập nhật, không thế chấp vay vốn ngân hàng được

+ Mua đất xong việc xây dựng có thể vướng mắc: không xin được giấy phép xây dựng, hoàn công nhà ở.

+ Hạ tầng đường điện, nước chưa hoàn thiện phải chờ đợi

+ Khi công chứng người mua đã thanh toán hết tiền mua nhưng việc ra sổ vẫn bỏ ngỏ (50/50) vì đang tách sổ.

Để hạn chế những phiền phức không mong muốn đi mua đất nền dự án, bạn nên lưu ý một số vấn đề sau :

+ Tìm hiểu thông tin về chủ đầu tư: nắm được chủ đầu tư thực sự của dự án, nên chọn CĐT đã có thành tích, hoặc đang làm những dự án tốt không có bê bối, có trách nhiệm với khách hàng.

+ Giao dịch giấy tờ rõ ràng, tuân thủ theo chính sách và bộ Luật đất đai của nhà nước

+ Không nên mua đất sổ chung vì nếu có xảy ra tranh chấp thì quá trình giải quyết vô cùng phiền hà và khó có thể giải quyết triệt để.

Công ty luật Hợp danh Thiên Thanh

Từ "chuyện nàng An Thị" tới thị trường nhà đất

“Chuyện nàng An Thị” là một câu chuyện của tác giả Tony Buổi Sáng, một trong những doanh nhân thành đạt và người truyền cảm hứng khởi nghiệp được nhiều bạn trẻ ngưỡng mộ.

Câu chuyện kể về cách thức của một bộ phận thương lái Trung Quốc kiếm lời hàng tỷ đồng từ những thương vụ thu mua lạ đời tại các vùng quê nước ta như mua lá xoài non, râu mèo, móng trâu… không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn ảnh hưởng tới sản xuất của người dân.

Nhìn lại thị trường bất động sản thời gian qua với nhiều cơn sốt giá, hàng trăm khu đô thị, dự án mở ra rồi đất nền bỏ trống cho trâu bò vào ăn cỏ, thấp thoáng đâu đó bóng dáng “câu chuyện nàng An Thị” nêu trên, mời các bạn cùng theo dõi câu chuyện này:

Chuyện nàng An Thị

Tony đi công tác miền Tây Nam Bộ, thấy ăn nói cũng có chút kiến thức nên bà con hay hỏi thăm. Gần đây câu mà bà con hay hỏi nhất là việc thương lái Trung Quốc sang thu mua mấy cái "trời ơi đất hỡi" của mình, mục đích là gì vậy? Bữa thì râu mèo, bữa thì đuôi chuột, bữa thì cây sữa, bữa thì là xoài non, lá vải....Bữa thì đỉa, ốc bươu vàng, móng trâu....toàn những thứ lạ lùng.

Tony nợ bà con 1 câu trả lời !

Rồi cũng có thời gian tìm hiểu. Ra cửa khẩu Tân Thanh, Móng Cái, Thanh Thủy, Hà Khẩu....tất cả mọi người đều nói chưa từng thấy xuất những loại hàng nào như thế qua bên kia.

Vậy họ mua làm gì? Mua mà không xuất.

Tony bèn khăn gói qua tận bên Tàu để tìm hiểu thực hư. Mới hay là thương lái Trung Quốc không chỉ làm chuyện này ở nước mình, mà họ cũng đi xuống tận các tỉnh xa xôi như Cam Túc, Thanh Hải, Tứ Xuyên, An Huy...để thu mua các loại "nông sản" như thế.

Họ là thương nhân đến từ các thành phố như Nam Ninh, Quảng Châu.....và đều có cuộc sống cực kỳ giàu có. Tony qua bển, với khả năng tiếng Tàu hết sức lỉu li, và tửu lượng cũng khá, bèn khai thác thông tin. Gặp 2 thương nhân ở Quảng Tây tên A Cầu và A Bình, chỉ vài chai Mao Đài và vài bài thơ Lý Bạch, họ sơ hở để cho Tony hiểu được nội dung câu chuyện.

Phi vụ của họ thường gồm 1 nhóm gồm ít nhất 2 người trở lên, mục tiêu là các vùng nông thôn hẻo lánh. Nông sản họ mua phải càng lạ càng tốt, người ta không biết giá thực tế là bao nhiêu để có thể so sánh.

Đợt này sang Bình Phước của Việt Nam. Cây điều ( đào lộn hột) trồng khá nhiều ở đây. Lá điều non là mặt hàng họ quyết định thu mua vì là hàng độc, không có tiền lệ mua bán, dễ tạo nên sự tò mò một cách huyền thoại. Đến thị trấn An Lộc và việc đầu tiên là tìm thương lái địa phương.

A Cầu ghé chị Bảy, nói chị Bảy ơi tui muốn mua lá điều non. Hạt điều thô ví dụ giá chỉ có 500 ngàn đồng 1 tấn, A Cầu mua lá non giá ngang bằng luôn. Đưa tiền trước, nói chị hái cho tui vài tấn, phơi khô nha. Chị Bảy nửa tin nửa ngờ, nhưng thấy tiền thật, lại trả trước, nên kêu người ra hái lá đem phơi, giao cho khách. Chứ chờ cây điều ra trái, tiền phân tiền thuốc mấy tháng sau thì cũng chỉ có giá này thui, bán vậy sướng hơn.

Trong lúc đó thì A Bình sang gặp anh Tám, một thương lái ở xã khác. Cũng y chang vậy, anh Tám cũng hái 4 tấn lá điều non giao cho A Bình và lấy 2 triệu. Bên kia A Cầu quyết định tăng giá mua lá điều lên 1 triệu 1 tấn. Chị Bảy phấn khởi, cùng chồng cả đêm leo lên cây, hái khí thế, dù kiến vàng chui vô háng cắn tê cắn tái nhưng cũng ráng chịu đựng.

Anh chồng mệt là bị chị Bảy chửi, nói đồ làm biếng, cơ hội kiếm tiền đổi đời là đây. Vì A Cầu nói phải giao vào ngày mai, phải xuất đi gấp. Chị Bảy cả đêm đu trên cây hái trối chết tới sáng mai cũng chỉ có 2 tấn, nên chỉ được có 2 triệu, A Cầu nói chị phơi khô giùm, cầm tiền trước nè chị, mấy bữa sau mới qua lấy đem đi. Dân chúng đồn ầm ầm. Chắc là thuốc tiên. Bên đó xứ lạnh trồng không được. Phong trào hái lá điều diễn ra nô nức.

Rồi vắng bóng. Đâu tuần sau A Bình lại xuất hiện, nói giờ hút hàng quá anh Tám ơi. Hàng này bên TQ chuộng lắm. A Bình nói giá bây giờ là 5 triệu 1 tấn. Đưa tiền trước và ép giao ngay. Anh Tám đang lo giao không đủ, thì bỗng dưng có ai đó tiếp thị nói có người bán sẵn giá chỉ có 4 triệu một tấn thôi, mua hem.

Anh Tám thấy mua cứ 1 tấn lời 1 triệu, ngu gì không mua. Bèn thu gom. Gom được bao nhiêu A Bình cũng lấy hết. Cầm cục tiền trong tay, anh Tám ngỡ trong mơ. Ai ngờ hàng có sẵn kia là của A Cầu, dân địa phương hái và phơi sao kịp, nên qua kho của A Cầu mua lại. Chen chúc xếp hàng.

Bán xong hết kho, A Cầu phone cho chị Bảy giá bây giờ là 10 triệu 1 tấn rồi, gom nhanh lên người đẹp. Số lượng không giới hạn. Chị Bảy cười tít mắt qua điện thoại, lật đật gom khí thế, dân chúng hái phơi không kịp nên phải mua lại "trôi nổi" trên thị trường giá 8 triệu 1 tấn, cứ một tấn mang qua là lời 2 triệu mà. Tất nhiên hàng giá 8 triệu kia từ nguồn của A Bình. Nhưng A Cầu cũng đến, trả tiền đàng hoàng, rồi chở hàng đi. Chị Bảy chẳng mảy may nghi ngờ, tiếp tục thu gom để dành đó, đón đầu thời cơ. Chị Bảy bàn với chồng, qua tuần xuống thẩm mỹ viện Sài Gòn sửa mũi.

Đỉnh điểm là A Bình quyết định tăng lên 20 triệu 1 tấn, gom đi mai qua lấy. Nghe điện thoại xong, anh Tám muốn xỉu, ra sau nhà cây gì cũng vặt trụi lá, không kể cây điều cây tiêu gì sất. Nói tụi bay cứ thấy cây nào có lá là hái, trà trộn vô, tụi nó biết mẹ gì. Bữa trước cũng vậy, toàn lá tầm bậy mà tụi nó cũng mua, người mình thông minh bọn kia ngu thật…

Huy động cả xã. Nhưng vẫn không đủ theo đơn hàng của A Bình, lại thu gom trên thị trường với giá 15 triệu 1 tấn. Ai mang sang giá 15 triệu đồng 1 tấn anh Tám mua hết. Anh Tám mua xong, gọi điện cho A Bình tới lấy thì A Bình nói để mai đi, đang lấy container lên đóng hàng.

Sáng mai gọi lại thì " số máy quý khách vừa gọi không liên lạc được". Anh Tám chạy tất tả đến nhà nghỉ gần đó thì mới hay ông khách đã trả phòng. Phóng như bay đi tìm thì chỉ thấy chị Bảy, chị Hai, anh Tư, anh Ba, chị Sáu....cũng hớt hơ hớt hải phóng xe trên đường ở chiều ngược lại.

Dáo dác vòng lên vòng xuống, cũng bấy nhiêu người trong hiệp hội các thương lái huyện ta. Con đường đất đỏ mịt mù bụi. Những cái mũ bảo hiểm lấm lem. Những cái nón lá phấp phới. Những gương mặt đen nhẻm và những giọt nước mắt nóng hổi. Những kho lá điều chất cao như núi vì ai cũng tranh thủ ôm hàng. Những vườn điều xơ xác, vắng lặng, mênh mông.

Hóa ra, họ thu mua các nông sản tào lao ấy chỉ là 1 cách để làm giá. A Cầu sau khi bán hết cho dân địa phương, sẽ vội vàng thông báo cho A Bình và cả 2 cao chạy xa bay. Chiêu thức mua bán lòng vòng đẩy giá lên, người ôm cuối cùng các các tiểu thương tội nghiệp.

Mấy ngàn năm trước, trước miệng lưỡi và mưu mô của Triệu Trọng Thủy, nàng An Thị Mỵ Châu vừa đi vừa rắc lông ngỗng trên đường. Mấy ngàn năm sau, những nàng An Thị thế hệ mới đã khá hơn. Đã tự mình chạy xe máy chứ không cần phải ngồi sau An Dương Vương, nhưng thơ ngây thì vẫn cứ như thuở trước.

Ở bên kia biên giới, tại 1 khách sạn hoa lệ của Tp Bằng Tường, Triệu Trọng Cầu và Triệu Trọng Bình...vui vẻ đãi tiệc.

Phi vụ thành công. Gái đẹp bận xườn xám vây quanh, hỏi "shâng y chai due nản hạo ma". A Cầu nói "hỉnh hạo", xong ngửa cổ uống cạn ly, tạm quên những ngày vất vả, nắng gió muỗi mòng ở xứ nhiệt đới xa xôi kia. Cả hai ngồi bàn việc đi Thụy Sĩ nghỉ ngơi một thời gian trước khi sang Cần Thơ mua đỉa.

Tony Buổi Sáng

Đón xem kỳ trước » Câu chuyện "bơm thổi" giá đất

Giá đất dự án đã được “bơm thổi” như thế nào ?

Đối với các dự án tốt được triển khai bài bản, chủ đầu tư uy tín, xây dựng đúng tiến độ, cơ sở hạ tầng đầy đủ thì sự tăng giá là điều tất yếu.

Nhưng hiện nay, nhiều dự án bán đất nền với sự nhúng tay của lực lượng đầu cơ làm giá, đất tăng một cách phi lý tạo nên những cơn sốt “ảo” khiến nhiều người mua lạc trong ma trận đất nền mà không mua được bđs với đúng giá trị thực.

Trong khi đó, không ít người mua đã đổ tiền vào những dự án tưởng chừng rất tiềm năng để rồi nhận lại quả đắng khi các nhà đầu cơ rút đi cùng lợi nhuận sau khi lướt sóng, để lại những dự án còn “nham nhở” với giá đất rớt thê thảm ngay sau đó.

Sau đây là một số “bẫy giá” mà các nhà đầu cơ thường giăng ra tại thị trường trong những năm vừa qua, hy vọng đây sẽ là bài học kinh nghiệm cho người mua nhà đất tại Hải Dương cũng như đầu tư vào thị trường bất động sản nói chung.

Mua gom đất để đẩy giá:

Một nhóm khoảng 5-10 người cùng góp vốn mua một khu đất dự án mới với giá ban đầu khá rẻ, sau đó phân công nhau đẩy giá theo thứ tự.

Người thứ nhất mua với giá 1 đồng thì người thứ 2 tới mua lại với giá 2 đồng, tiếp tục người thứ 3 mua lại giá 3 đồng… giá đất cứ thế được “bơm” lên cho tới khi đủ cao thì nhóm này sẽ “xả hàng” để thu cả vỗn lẫn lãi, những người mua sau cùng sẽ là người “lãnh đủ” vì khi bán lại thì chẳng ai mua.

Mánh lới quen thuộc này thường được bộ phận thương lái nông sản Trung Quốc sử dụng để đầu cơ tại thị trường Việt Nam, nay được các nhóm đầu cơ đất áp dụng để kiếm lời từ chính người dân của mình.

Xem thêm » Chuyện nàng An Thị ( tác giả Tony Buổi Sáng) để tìm hiểu rõ hơn về hình thức “kinh doanh” này !

Đầu tư dự án – bán nhỏ giọt từng phân khu:

Cùng một motip gom đất – thổi giá như trên, nhưng các “đại gia” với tiềm lực vốn lớn lại đầu tư cả một dự án chứ không mua đất. Cách này hiệu quả hơn và có thể gọi là “mua tận gốc – bán tận ngọn”

Một số nhà đầu cơ sẽ góp tiền đầu tư dự án khoảng 10ha, sau đó thay vì bán ra cùng lúc, họ sẽ bán từng đợt theo từng phân khu để đẩy giá lên.

Trong giai đoạn 1, bán ra phân khu A với giá 1 đồng mỗi lô. Sang đến giai đoạn 2 khi giới thiệu phân khu B với lý do “đắc địa”, “tiện ích vượt trội”… giá bán sẽ được đẩy lên 2 đồng dù tiện ích thực tế chỉ tương đương với khu cũ…

Khi khu B tăng giá, khu A nằm cạnh vì thế cũng được đẩy lên cao hơn khi bán lại.

Cứ như vậy phân khu sau giá cao hơn phân khu trước, đợt sau giá tăng hơn đợt trước, cách bán nhỏ giọt tạo nên sự khan hiếm, cho người mua có cảm giác thúc giục nếu không mua ngay thì giá sẽ lại tăng.

Để rồi khi các khu được bán hết, chủ đầu tư đã có trong tay khoản chênh lệch lớn.

Thổi phồng thông tin quy hoạch:

Vào khoảng tháng 3/2017, giá đất tại các quận huyện vùng ven TP Hồ Chí Minh như Củ Chi, Hooc Môn, Cần Giờ, Bình Chánh, quận 9… thi nhau “nhảy múa” loạn xạ với thông tin về dự án mới được đồn thổi dù chưa có phê duyệt chính thức của thành phố.

Trên thực tế, đây đều là các địa bàn xa trung tâm, thiếu hạ tầng kết nối & hạ tầng dịch vụ kém nên giá đất được rao bán thực chất là giá đã được “thổi phồng” sau khi mua đi bán lại nhiều lần của giới đầu cơ.

Và thực tế tại VN cũng thường cho thấy rằng, các dự án khi được “vẽ” thì luôn hấp dẫn hơn lúc thực hiện, vậy nên nếu mua đất khi dự án chưa thành hình thì khả năng bị “hớ” rất cao bởi những thông tin đồn thổi.

Trước tình trạng giá đất ảo gây nguy cơ mất ổn định thị trường bđs, chính quyền TP.HCM đã vào cuộc cùng các quận, huyện, sở ngành liên quan chỉ đạo xử lý tình trạng này. Thậm chí thành phố sẽ tiến hành điều tra các “cò đất” nếu vẫn cố tình “thổi giá” đất nền.

Bán đất kiểu “đa cấp”:

Ngoài ra thì cách thức đẩy giá theo kiểu bán hàng đa cấp cũng phổ biến, khi chủ đầu tư bán đất ra, họ không bán trực tiếp mà trao cho một đại lý (gọi là A1), sau đó đại lý A1 này bán cho nhiều đại lý A2 theo từng phân khu, rồi đại lý A2 bán lại cho các đại lý A3…

… cứ như vậy qua nhiều khâu trung gian giá đất được đẩy lên cao gấp vài lần giá gốc ban đầu.

Câu chuyện sập bẫy giá đất:

Anh Lê Văn Tình (Tam Kỳ - Đà Nẵng) kể chuyện “sập bẫy” giá ảo như một bài học của mình:

Đầu năm 2012, tìm hiểu thấy đất một khu đô thị đang “sốt”, “đại lý” nói rằng đất đang rất nóng nếu không mua ngay thì mất cơ hội, anh Tình cùng một người bạn rủ nhau mua mỗi người 2 lô đất với giá 1 tỷ/lô.

Nhưng ngay sau khi thanh toán hoàn thành các thủ tục giấy tờ, anh rao bán đất thì chẳng ai mua, giá đất bắt đầu lao dốc xuống còn 400-500tr/lô.

Anh kể: “Thấy giá đất tụt dài mất đứt nửa tiền tôi đau lắm nhưng may là tiền vốn tự có, không vay qua ngân hàng nên để đó chẳng quan tâm nữa. Chờ đến đầu năm 2017 đất sốt trở lại, có người hỏi mua bằng giá cũ nên tôi bán rút vốn ngay mà không cần tính lời lãi.”

Tránh bẫy giá, người mua cần tỉnh táo

Các cụ ta có câu: “thuận mua thì vừa bán” - việc "ôm" đất, thổi giá về bản chất chỉ là chuyện mua đi bán lại của các nhà đầu cơ, “cò đất” và pháp luật cũng chưa có chế tài quy định về việc xử lý hành vi này.

Sau nhiều lần mua qua bán lại đẩy giá ăn chênh lệch, nhà đầu cơ rút đi thì những người mua cuối cùng luôn là đối tượng “ôm bom” chờ lỗ.

Vì vậy, dù là người mua để ở hay đầu tư đất, cần có sự tỉnh táo đánh giá tiềm năng thực tế của dự án, khu vực chứ không nên chạy theo những lời đồn thổi để tránh mắc vào những chiếc “bẫy giá” có thể sập xuống bất cứ lúc nào.

Nghịch lý giá đất: “sốt” nhưng không ai mua

Theo quy luật cung cầu của thị trường, chỉ khi một mặt hàng khan hiếm, nhu cầu cao, chất lượng tốt được người mua săn lùng thì giá mới tăng và gây nên cơn sốt giá.

Nhưng tại nhiều tỉnh thành, có một nghịch lý đang diễn ra trên thị trường bất động sản: nhà đất, dự án đua nhau tăng giá, cơn sốt tại nhiều nơi được đẩy lên đỉnh điểm, nhưng chào bán cả năm cũng không có người mua.

Câu chuyện đất nền Hà Nội: không người mua nhưng vẫn đua nhau “sốt”.

Một dự án bđs tại Hà Đông (mở bán cách đây một năm (giữa năm 2016) có giá từ 18-22 triệu đồng/m2) được anh Ngọc, người môi giới bất động sản kiêm nhà đầu tư rao bán giá gấp đôi, dao động từ 40-50 triệu đồng/m2 tùy vị trí.

Thậm chí một số lô được anh quảng cáo là đẹp nhất dự án này được ra giá lên tới 56 triệu đồng/m2. Anh Ngọc giải thích với phóng viên: “Hạ tầng giao thông của dự án đang triển khai rất nhanh, một số tòa nhà cao tầng đã có cư dân đã vào ở. Giá tăng là điều không khó hiểu"

Dù luôn được quảng cáo “sắp hết hàng”, "không có để mua", nhưng trên thực tế không ít lô đất tại dự án được nhà đầu tư này rao bán từ nửa năm nay vẫn chưa có giao dịch.

Tuy vậy cứ mỗi lần rao bán, giá lại được đẩy lên cao hơn. Thậm chí một số lô dù chưa làm hạ tầng đến nơi, mặt bằng cũng chưa giải phóng xong nhưng giá bán cũng được báo tăng 30% đến 40% so với năm 2016.

"Sắp tới, khi có hợp đồng mua bán và hạ tầng kết nối dự án với một số tuyến đường lớn thì giá sẽ còn tăng nữa" - một người môi giới cho hay.

Với giá bán như trên, hiện tại một số lô đất có giá chốt bán tăng từ 1,8 tỷ đồng thời điểm mới mở bán cuối năm ngoái (2016) đã lên giá trên dưới 4 tỷ đồng. Số lượng các “sàn giao dịch” mở trụ sở tại khu vực dự án cũng "mọc lên như nấm" trong khoảng nửa năm trở lại đây.

Theo chia sẻ của một số người tìm mua, giá rao bán đang bị một số sàn môi giới đẩy lên quá cao so với giá trị thực tế. "Đó cũng là lý do khiến giá bán đất trên thị trường thứ cấp của dự án đang khá “loạn”, cá biệt cùng một vị trí nhưng có thể chênh nhau cả chục triệu đồng mỗi mét vuông" - anh Khoa, một nhà đầu tư trong khu vực nói.

"Giá rao bán cao vậy nhưng giao dịch được hay không lại là chuyện khác. Có những lô đăng bán cả năm vẫn không ai mua. Những lô đất này thực chất là do các nhà đầu tư lớn ôm cả chục lô để “găm hàng”. Họ rao bán giá cao với tâm thế bán được thì tốt, không bán được thì họ để lại chờ giá tăng", anh Khoa nói thêm.

Trên thực tế, giá liên tục “sốt” nhưng người mua không hề “sốt” theo như những năm trước đây, thị trường dư thừa nguồn cung, đất rao bán còn khá nhiều, trong khi đó nhu cầu mua để ở không lớn nên chủ yếu giao dịch là mua bán qua lại của các nhà đầu tư.

Không chỉ riêng khu vực Hà Đông, tại một số nơi của Hà Nội, các dự án bán đất nền, đất thổ cư / tái định cư cũng đang được đẩy giá lên khá cao, nhất là ở những khu vực có tuyến đường lớn vừa thông xe.

Dọc theo đường Trần Hữu Dực & tuyến đường 70 thuộc địa bàn Xuân Phương (quận Nam Từ Liêm) và Vân Canh (huyện Hoài Đức)... từ nửa cuối năm 2016 đến năm 2017, giá đất tăng khoảng 30-40%.

Tại dự án Xuân Phương gần đầu đường Trần Hữu Dực, giá đất cuối năm 2016 vào khoảng 36-42 triệu đồng/m2, đang được các nhà đầu tư thứ cấp rao bán tới 50-70 triệu đồng.

Những dự án còn lại dọc theo tuyến đường Trần Hữu Dực, sau khi cầu vượt thông xe cũng trong tình trạng "loạn giá", trong đó có cả những dự án còn đang "trên giấy".

Ông Nguyễn Tài Đức - Giám đốc một Sàn bất động cho hay: "Ở những khu vực khi có sự quy hoạch thay đổi về hạ tầng, giá bđs thường mất một thời gian biến động, thậm chí là loạn giá bán, đặc biệt trên thị trường giao dịch thứ cấp. Người mua nên chọn thời điểm thị trường ổn định để giao dịch sẽ tránh được rủi ro".

"Sốt" nhà đất 2016 - 2017, nguyên nhân do đâu ?

Nếu thường xuyên theo dõi thông tin bất động sản, bạn cũng biết rằng trong thời gian hơn một năm qua (2016-2017), cả Hà Nội và tp HCM đều chứng kiến những đợt sốt đất gây xôn xao khắp các mặt báo. 

Dù không đủ nguy hiểm để hình thành bong bóng bất động sản như những năm 2007, nhưng dư luận về sự thiếu minh bạch trong thị trường bđs đã khiến báo chí và cả các cơ quan quản lý phải vào cuộc.

Qua đó cho thấy trong giai đoạn thị trường bất động sản đang ấm dần lên, các “chiêu thức” làm giá của một bộ phận các nhà đầu cơ lại có dịp được thi triển. 

Trong bài viết này,  chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về những cơn sốt nhà đất, câu chuyện tuy đã cũ nhưng chưa bao giờ hết nóng.

Người người chen chân xếp hàng mua chung cư, cảnh thường thấy trong những đợt "sốt" dự án trước đây 

Sốt giá nhà đất là gì ?

“Sốt đất” là hiện tượng giá đất tăng cao một cách nhanh chóng do nhu cầu người mua tăng cao khiến cho giá đất vượt khỏi ngưỡng thực tế.

Nhìn lại thị trường cách đây 10 năm (2007), khi một lượng lớn dòng vốn đổ vào bất động sản với hàng loạt dự án ra đời, vẽ nên một viễn cảnh tươi sáng khiến các nhà đầu tư đổ xô đi mua nhà, mua đất dự án, đó thực sự là một cơn sốt gây ra bong bóng trên thị trường bất động sản.

Trong năm qua (2016-2017) đất nền tại nhiều dự án ở Hà Nội giá đã tăng gấp đôi so với giá mở bán. Tại thành phố Hồ Chí Minh, đất nền tại các quận ven và huyện cũng tăng từ 30%-70%.

Tuy nhiên có một thực tế rằng, dù luôn được quảng cáo là “cháy hàng”, giá tăng mạnh nhưng người mua hiện nay đã không còn mặn mà với các dự án trên giấy tờ nữa. Trong thời kỳ bong bóng bất động sản 2007, khi người mua chen chân xếp hàng từ nửa đêm để có được "suất" chung cư hay bán nhà cẩm sổ đỏ để đầu tư đất nền dự án thì hiện nay, nhiều lô đất dự án rao bán cả năm vẫn không có người mua vì giá trị sử dụng thực tế không tương xứng.

Không chỉ tại thủ đô Hà Nội, với cùng một kịch bản tương tự, ở các tỉnh thành lân cận như Hải Dương, Bắc Ninh, Hải Phòng, Thái Bình... giá đất cũng có những biến động và có thể cũng sẽ tạo nên những cơn sốt cục bộ.

Đây không chỉ đơn thuần là câu chuyện tăng giá đất, nhiều chuyên gia BĐS đã gọi hiện tượng trên là tình trạng “loạn giá” nhà đất, sốt đất "ảo".

Khi một dự án / quy hoạch mới được triển khai, hạ tầng - tiện ích trong khu vực sẽ phát triển là đòn bẩy giúp cho giá đất tăng lên. Đó là quy luật tất yếu của thị trường bđs.

Nhưng sự tăng giá một cách bất thường với những cơn sốt giá chóng vánh trong thời gian qua cho thấy một điều, thị trường đang tồn tại một bột phận đầu cơ giá đất nhằm tạo sóng.

23 năm thị trường BĐS: Đỉnh cao & Vực sâu !

Với những tư liệu được tổng hợp từ các nguồn tin uy tín, Bất động sản Hải Dương trân trọng gửi đến bạn đọc loạt bài về Thị trường nhà đất với hy vọng sẽ đem đến cái nhìn khách quan và toàn diện về những vấn đề của thị trường BĐS nói chung và nhà đất tại Hải Dương nói riêng.

Qua đó giúp bạn đọc cùng các nhà đầu tư bđs tỉnh nhà sử dụng nguồn vốn hiệu quả hơn hay đơn giản là tìm mua được những bđs với đúng nhu cầu của bản thân.

Trong bài viết đầu tiên của seri này, hãy cùng chúng tôi điểm lại quãng thời gian lịch sử 23 năm (1994-2017) của thị trường bất động sản với những thăng trầm cùng nhiều cung bậc cảm xúc.

Trong hơn 20 năm, thịt trường bất động sản đã trải qua 3 đợt sốt giá và đóng băng với chu kỳ đều đặn sau 1-2 năm sôi động là khoảng thời gian 4-5 năm trầm lắng:

1993-1994 Luật đất đai & tăng trưởng kinh tế tạo nên cơn sốt 

Cơn sốt đầu tiên diễn ra trong bối cảnh bộ Luật đất đai 1993 ra đời tạo điều kiện cho người dân chuyển nhượng quyền sử dụng đất dễ dàng hơn. 

Đây cũng là thời kỳ hoàng kim khi tăng trưởng kinh tế GDP tăng 8,1% (năm 1993) và tới năm 1995 GDP tăng 9,5%. 

Chính sách đổi mới cùng tương lai hứa hẹn của nền kinh tế là động lực thúc đẩy khiến cho nhu cầu về nhà đất ngày một tăng cao và gây sốt trong 2 năm 1993-1994.

Lúc này các sản phẩm bđs còn khá ít, giao dịch chủ yếu tập trung vào đất và quyền sử dụng đất.

1995-1999 Thị trường đóng băng

Qua cơn sốt, thị trường bất động sản bước vào giai đoạn trầm lắng kéo dài 5 năm. Nguyên nhân đến từ những biến động về kinh tế và chính sách của nhà nước.

Cuộc khủng hoảng kinh tế châu Á, khởi đầu từ Thái Lan khiến cho dòng tiền ngoại hối bị khựng lại, tiền chảy vào nền kinh tế nói chung và bđs nói riêng giảm đi đáng kể.

Bên cạnh đó là ảnh hưởng của 2 Nghị định 78 và Nghị định 18 về vấn đề cho thuê đất cũng khiến thị trường chững lại. 

Để tránh sự đầu cơ, nhà nước để ra quy định người sử dụng đất cần đóng phí 2 lần, đó là tiền chuyển quyền sử dụng đất và tiền thuê đất. Sau đó, những người đầu cơ gom đất (bằng tiền vay ngân hàng) không chịu nổi sức ép bán đất ồ ạt ra thị trường để tránh lỗ.

Nhưng cũng trong giai đoạn này, một loại hình mới bắt đầu hình thành và phát triển, đó là BĐS cho thuê (nhà trọ, văn phòng, công ty...) 

2001-2002: Sự bùng nổ trở lại

Sau thời gian dài đóng băng, bđs chuyển mình vào năm 2000 và có sự bùng nổ vào những năm 2001-2002 với khối lượng giao dịch tăng mạnh.

Tác nhân lần này đến từ chính sách giá đất mới cùng sự dịch chuyển cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp - dịch vụ.

Nhận định xu thế đó, nhiều nhà đầu tư mạnh dạn tung dòng tiền vào BĐS khiến cho thị trường trở nên sôi động. Cũng nhờ giai đoạn này mà nhiều người nhanh chóng trở thành tỷ phú.

2002-2006:  Thời kỳ nguội lạnh

Như một quy luật, sau 2 năm sốt nóng, thị trường lại đóng băng một thời gian dài tới 4 năm.

Trong thời kỳ này, giao dịch nhà đất giảm nhanh qua từng năm: năm 2003 giảm 28%, năm 2004 giảm 56%, tới năm 2005 giảm đến 78% số giao dịch.

Giai đoạn này, nhà nước ban hành bộ Luật đất đai mới (2003), cùng với đó là Nghị định 181 nhằm giải quyết tình trạng phân lô - bán nền, đưa giá đất trở về đúng giá trị thực.

Bên cạnh đó, dòng tiền BĐS đổ dồn sang thị trường chứng khoán đang trong thời kỳ được bơm căng.

Một đặc điểm của giai đoạn đóng băng này là giá đất vẫn được giữ cầm chừng ở mức khá cao do các cá nhân, tổ chức đầu tư đất bằng tiền vốn nhàn rỗi.

2007-2008: Cơn sốt chưa từng có

Sau khi Việt Nam gia nhập tổ chức WTO, thị trường lại một lần nữa đón cơn sốt khi nền kinh tế tăng trưởng, nguồn vốn FDI đổ vào Việt Nam tăng mạnh.

Bên cạnh đó, một dòng tiền lớn được chảy từ lợi nhuận thị trường chứng khoán được các nhà đầu tư chuyển sang đầu tư địa ốc.

Thời gian này chính là lúc bong bóng bất động sản hình thành và được thổi phồng lên nhanh chóng. Bất kể dự án lớn hay nhỏ, tại thành phố lớn hay các tỉnh lẻ đều lên cơn sốt. 

Chỉ cần một chứng minh thư nhân dân để mua suất "giữ chỗ" tại sàn, sau đó bán lại cho người khác là có thể kiếm được vài chục triệu đồng / suất. Người làm nghề môi giới giàu lên nhanh chóng với thu nhập hàng trăm triệu, có khi đến hàng tỷ đồng mỗi tháng.

2009-2013: Giai đoạn đóng băng sau bong bóng

Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu ảnh hưởng nghiêm trọng tới tất cả các ngành, trong đó có Bất động sản, người dân thắt chặt chi tiêu, các nhu cầu đầu tư không thiết yếu bị hạn chế.

Bên cạnh đó, nhà nước tiến hành điều tiết thị trường, thắt chặt chính sách tiền tệ và tín dụng nhằm hạn chế sự ảnh hưởng của bong bóng bất động sản.

Cũng trong thời gian này, ngày 1/1/2009, nghề môi giới bất động sản chính thức được nhà nước công nhận, các cá nhân môi giới cần có chứng chỉ hành nghề do Bộ Xây Dựng cấp phép. Năm 2010, nhà nước thực hiện 2 nghị định: 69 và 71, hướng dẫn thi hành Luật Đất Đai có sửa đổi (2009)

Năm 2011 chứng kiến sự bùng nổ giá vàng & ngoại tệ, cùng với đó là nguy cơ lạm phát tăng cao đẩy thị trường BĐS vào sự ảm đạm kéo dài. Điều gì đến đã đến, năm 2012 chứng kiến số doanh nghiệp BĐS tuyên bố phá sản nhiều nhất trong vòng 10 năm. 

Năm 2013, chính phủ ban hành bộ Luật đất đai mới với nhiều sự sửa đổi, tính đến nay đây là bộ luật mới nhất đang đang được thực thi với những văn bản bổ sung qua các năm.

Tham khảo » Luật đất đai 2013 cùng các văn bản liên quan

2014 - nay: Thị trường ấm dần và ổn định hơn

Nền kinh tế phát triển ổn định, cuộc sống nâng cao cũng là lúc nhu cầu về nhà ở, kinh doanh của người dân tăng theo. 

Đó là những nhu cầu thực của thị trường góp phần thúc đấy sự phát triển bền vững của ngành bất động sản. Nhiều doanh nghiệp lớn có uy tín đã tham gia vào thị trường, đem đến sự đa dạng phân khúc, loại hình căn hộ, nhà ở... 

Người mua hiện nay đủ tỉnh táo và kinh nghiệm chứ không mua theo cảm tính, vì vậy nhu cầu và thị hiếu được chủ đầu tư quan tâm hơn thay vì những đợt sóng đầu tư ồ ạt, "ăn xổi" như trước kia.

Và để khép lại những tổng kết vừa nêu, mời bạn đọc cùng nhìn lại những hình ảnh đáng nhớ của thị trường bất động sản những năm qua:

Cơn sốt nhà đất năm 2007: tại TP Hồ Chí Minh - để mua được căn hộ, hàng trăm người chen lấn, xô đẩy để được đặt cọc trước

Trong khi đó tại Hả Nội, chủ đầu tư mở bán "nhỏ giọt", người mua phải chờ đợi từ lúc nửa đêm để bốc thăm mua nhà

...

Thị trường năm 2014, không còn cảnh người mua phải xếp hàng, chủ đầu tư tổ chức hội nghị chăm sóc khách hàng, tìm đủ cách để mời gọi người mua

Những cơn sốt đi qua, thị trường đóng băng, dự án bỏ hoang, chậm tiến độ... hàng ngàn tỷ đồng tồn đọng trong BĐS

Đó cũng là lúc chủ đầu tư và cư dân bắt đầu xảy ra mâu thuẫn, kiện cáo .... đỉnh điểm là hàng loạt các vụ biểu tình, tranh chấp không hồi kết.

 

Bán căn hộ, dự án không còn suôn sẻ như trước, chủ đầu tư phải tận dụng mọi kênh quảng cáo để bán được hàng... trong đó vỉa hè, cột điện, thùng rác... cũng được tận dụng triệt để

Người mua trở thành thượng đế, các chương trình mua nhà trúng vàng, trúng xe, ưu đãi khủng... được triển khai rầm rộ, nhưng có vẻ người mua không còn mặn mà như trước

Quang cảnh nhộn nhịp tại các sàn BĐS thời kỳ sốt đất chỉ còn là những kỷ niệm đẹp trong ký ức của các môi giới về thời kỳ hoàng kim:

Các trung tâm môi giới nhà đất giờ đây ảm đạm, cửa đóng then cài, các sàn âm thầm rời bỏ thị trường.